علت ترک خوردن میوه ها

یکی از شایع‌ترین مشکلاتی که باغداران معمولا هنگام رسیدگی میوه‌ها با آن مواجه می‌شوند، ترک خوردن میوه است؛ این مشکل که به صورت ترک‌خوردگی‌های سطحی و عمیق در میوه‌ها بروز پیدا می‌کند باعث افت اقتصادی، کاهش کیفیت محصول و تسهیل ورود آفات و عوامل بیماری‌زا می‌شود. ما در این مقاله به بررسی دقیق علت ترک خوردگی میوه مرکبات و هسته‌دار پرداخته‌ و راهکارهای لازم برای جلوگیری از آن را ارائه داده‌ایم تا میوه‌های مرغوب‌تر و باکیفیت‌تری داشته باشید. 

عوامل ترک خوردن میوه

ترک خوردن میوه‌ها تحت تاثیر عوامل مختلفی است که می‌توان آن‌ها را به دو دسته محیطی و زراعی تقسیم کرد. در ادامه این قسمت به بررسی دقیق هر یک از این عوامل پرداخته‌ایم. 

عوامل محیطی ترک خوردن میوه

نوسانات بارندگی در طول فصول بارش، اولین علت ترک خوردگی میوه است. هنگامی که درخت میوه در معرض بی‌آبی شدید قرار دارد، بارش باران‌های شدیدی که به یکبار رخ می‌دهد می‌تواند باعث افزایش جذب آب و ترک خوردن میوه شود. عامل دیگر، تغییرات ناگهانی دما در اواخر فصل برداشت است؛ این مسئله موجب انقباض و انبساط پوست میوه و در نهایت ترک خوردگی آن خواهد شد. باد و نور خورشید بسیار شدید هم می‌تواند سطح کشسانی پوست میوه را کاهش داده و باعث ترک خوردگی میوه شود. 

عوامل زراعی ترک خوردن میوه

نحوه کشت، زراعت و نگهداری از درختان میوه تاثیر زیادی در به ثمر رسیدن میوه‌های مرغوب دارد. پتاسیم، کلسیم و بور عناصری هستند که باعث افزایش استحکام و ضخامت پوست میوه می‌شوند؛ در صورتی که این عناصر به مقدار مورد نیاز برای درختان تامین نشود، احتمال ترک خوردن میوه وجود دارد. یکی دیگر از عوامل زراعی، آبیاری نامنظم است که به دلیل دریافت بیش از حد آب پوست میوه ترک می‌خورد. برخی آفات و بیماری‌ها هم با تضعیف پوست میوه منجر به ترک خوردگی آن می‌شوند. 

دلایل ترکیدگی میوه در ارقام هسته دار

میوه‌های هسته دار در مقایسه انواع بدون هسته بیشتر مستعد ترک خوردگی هستند. در جدول زیر دلایل ترک خوردگی در میوه‌هایی که این مشکل در آن‌ها شایع‌تر است را ارائه داده‌ایم.

زمان ترک خوردن میوه 

خبر بد برای باغداران و بهره‌بررداران از درختان میوه این است که میوه درختان ممکن در در مراحل مختلف رشد و به ثمر رسیدن دچار ترک خوردگی شود. به طور کلی می‌توان انتظار ترک خوردن میوه را در بازه‌های زمانی زیر داشت:

• مراحل ابتدایی تشکیل میوه: در این مراحل تقسیم سلولی با سرعت زیادی در حال انجام است و میوه بسیار سریع بزرگ می‌شود. با وجود اینکه احتمال ترک خوردن میوه در این بازه زمانی در مقایسه با زمان‌های دیگر کمتر است اما همچنان احتمال آن وجود دارد. 
• نزدیک به زمان رسیدن میوه: سرعت رشد در این مرحله کاهش می‌یابد اما مواد مغذی و آب وارد میوه می‌شوند. پوست میوه در این مرحله حساس‌تر و نازک‌تر و میزان قند موجود در آن بالاست؛ به دنبال این شرایط پوست میوه در این مرحله آسیب‌پذیری بیشتری دارد.
• مرحله رسیدن کامل میوه: در این مرحله میوه حداکثر اندازه خود را دارد و پوست آن در نازک‌ترین و شکننده‌ترین حالت ممکن است؛ بنابراین بروز هرگونه تغییرات محیطی می‌تواند زمینه‌ساز ترک خوردن میوه شود.

روش‌های جلوگیری از ترک خوردن میوه 

اطلاع و آگاهی از روش‌های جلوگیری از ترک خوردن میوه می‌تواند به باغداران کمک کند تا پیش از بروز این مشکل و هدر رفت میوه، مانع از ضرر‌های اقتصادی آن شوند. برخی از مهم‌ترین راهکارهایی که می‌توان برای جلوگیری از ترک خوردن میوه به کار برد، عبارتند از:

1: آبیاری را مدیریت کنید:

در طول دوره رشد میوه به‌ویژه مراحل پایانی و نزدیک به رسیدن آن، آبیاری کافی و منظم بسیار مهم و ضروری است؛ زیرا آبیاری بیش از اندازه یا بی‌آبی کشیدن درخت باعث ترک خوردگی می‌شود. بهتر است فواصل آبیاری را به شکل دقیق و حساب شده انجام دهید و از روش‌های جدید مانند آبیاری قطره‌ای استفاده کنید. توصیه می‌شود در بازه‌های زمانی نزدیک به رسیدن، میزان آبیاری را کاهش دهید. 

2: به اندازه و به صورت اصولی از کودها استفاده کنید:

برای رشد مناسب میوه و افزایش ضخامت پوست آن باید از عناصری مانند بور، پتاسیم و کلسیم به صورت کامل استفاده کرد. 

3: از ارقام مقاوم درخت استفاده کنید:

برای انتخاب ارقام مقاوم می‌توان از تجربه کشاورزان و باغداران موفق منطقه بهره‌مند شد یا از کارشناسان این حوزه مشاوره دریافت کرد. 

4: جداسازی میوه‌ها در مراحل اولیه رشد:

میوه‌های نارس و ضعیف‌تر را از میوه‌های سالم جدا کنید؛ این کار به درخت این فرصت را می‌دهد تا روی میوه‌های سالم‌تر تمرکز کند و مواد مغذی و انرژی بیشتری به آن‌ها برساند.

جمع‌بندی

ترک خوردن میوه یکی از مهم‌ترین مشکلات باغداری است که تحت تاثیر عوامل محیطی مانند نوسانات بارندگی، تغییرات ناگهانی دما، باد شدید، نور شدید خورشید و عوامل زراعی مانند آبیاری نامنظم، کمبود یا مصرف نامتعادل عناصر غذایی و برخی آفات و بیماری‌ها رخ می‌دهد. این مشکل در میوه‌های هسته‌دار و برخی ارقام خاص حساس‌تر است و معمولا در مراحل پایانی رشد و نزدیک به رسیدن میوه که پوست میوه نازک‌تر و آسیب‌پذیرتر است شدت بیشتری پیدا می‌کند. برای جلوگیری از بروز این مشکل مدیریت دقیق آبیاری، تغذیه اصولی درخت، استفاده از ارقام مقاوم و حذف میوه‌های ضعیف در مراحل اولیه رشد از بهترین راهکارهای پیش روی باغداران هستند. در نتیجه، با رعایت این اصول می‌توان از خسارت اقتصادی جلوگیری کرد و کیفیت محصول را به‌طور چشمگیری افزایش داد. 

سوالات متداول

مهم‌ترین علت ترک خوردن میوه چیست؟

نوسانات آب و هوا به‌ویژه آبیاری نامنظم و بارندگی شدید پس از خشکی طولانی، از مهم‌ترین دلایل ترک خوردگی هستند.

آیا کمبود عناصر غذایی باعث ترک میوه می‌شود؟

بله، کمبود عناصری مانند کلسیم، پتاسیم و بور می‌تواند استحکام پوست میوه را کاهش داده و ترک‌خوردگی را افزایش دهد.

ترک خوردن میوه بیشتر در چه زمانی رخ می‌دهد؟

بیشتر در نزدیکی زمان رسیدن و مرحله رسیدگی کامل که پوست میوه نازک‌تر و حساس‌تر می‌شود رخ می‌دهد.

چگونه می‌توان از ترک خوردن میوه جلوگیری کرد؟

با انجام راهکارهایی مانند آبیاری منظم، تغذیه اصولی، انتخاب ارقام مقاوم و مدیریت صحیح باغ می‌توان این مشکل را تا حد زیادی کاهش داد.

آیا همه میوه‌ها به یک اندازه دچار ترک خوردگی می‌شوند؟

خیر، برخی میوه‌ها مانند انار، هلو، زردآلو، شلیل و آلبالو حساس‌تر هستند و بیشتر در معرض ترک خوردگی قرار دارند.